domingo, 26 de xaneiro de 2014

Fragmento de "The Hitchhiker's Guide to the Galaxy", de Douglas Adams

"As Ford gazed at the spectacle of light before them, excitement burned inside him, but only the excitement of seeing a strange new planet. It was enough for him to see it as it was. It faintly irritated him that Zaphod had to impose some ludicrous fantasy onto the scene to make it work for him. All this Magrathean nonsense seemed juvenile.
Isn't it enough to see that a garden is beautiful without having to believe that there are fairies at the bottom of it too?"
Supoño que non é increíblemente sorprendente encontrar un guiño escéptico nun libro de Douglas Adams, pero gústame a forma de facelo. Excuso decir que all that Magrathean nonsense era, por outra parte, verdade.

xoves, 23 de xaneiro de 2014

O conxurado involuntario

Quixen buscar en internet a Paula de Parma, a das dedicatorias de Vila-Matas, por saber si existía fóra das gardas dos seus libros. Acabei, con certa lóxica, lendo un texto publicado nun blog arxentino chamado "pauladeparma" o 1 de octubre de 2006, domingo. Nel aparece o seguinte fragmento:
"[D]iría que Vila-Matas no existe, y un colectivo de autores dispuestos a aniquilar la identidad vigilan cómo crece su personaje. Pensándolo bien, ese vampiro ojeroso que se pasea cada vez más por periódicos y revistas puede no ser más que una marioneta con la suficiente chaladura como para que no sepamos interpretar en su mirada si habla en serio o se está burlando de nosotros."
Algunhas certezas quédanseme mirando ós ollos e abofetéanme cun guante vacío, retadoras. Lendo un comentario sobre Jacinto Antón nun blog intúo que o escribiu Ander Izagirre e resulta ser certo; aburrido en clase de estructuras penso que o "A. Serafín de Dios" que vera anunciado nunha placa se chamaba Ángel, e tamén é verdade. Cousas coma esa non deberían pasar, opino; xa me costa bastante ter unha mente científica como para que os feitos se revolvan contra min. Trato de descontalos como casualidades e pasar páxina, pero agárranseme coma a un toro banderilleado.
Mentras lía o texto anterior clavóuseme a certeza de que eu escribira algo moi parecido sete anos antes, á vez que a autora do blog. Intentei escapar do desafío, pero levábao cosquilleando dentro. E estaba derrotado de antemán, pero aínda así estiven buceando algún tempo nas augas empantanadas do meu blog vello hasta que vin o texto, publicado o martes 26 de septiembre de 2006:
"Vila-Matas no debería existir, tendría que ser sólo el pseudónimo que utilizase un escritor oculto, o incluso un escritor ficticio inventado (...) por un tipógrafo o un relojero."
Alleo a que había unha conspiración internacional de dúas personas na súa contra, Vila-Matas acudiu o xoves daquela semana a unha entrevista de Ray Loriga en "Carta Blanca". Fala dese programa en "Exploradores del abismo", e aparece anunciado na páxina de TVE como un dos invitados.
E sin embargo non está. O programa pódese ver na web e a entrevista que fixo, entre o martes no que eu pedín que non existise e o domingo no que pauladeparma afirmou que xa non o facía, desapareceu do programa.
Foi sin querer, francamente.

martes, 21 de xaneiro de 2014

Aprendamos sobre a formación da oleaxe de vento con Cabeça de Vaca

O vento empeza a soplar sobre un mar perfectamente en calma. Absolutamente en calma, como unha vaca esférica (igual é bon momento para aclarar que non teño demasiada idea, alas, de cómo se forma a oleaxe de vento). Cada ráfaga xenera unha subpresión xusto despois de pasar, que a nivel microscópico fai que as partículas superficiais da auga se eleven e despois teñan que rectificar, coma o pequeno volantazo que das cando te adianta un coche ó doble da túa velocidade na autovía porque estás ocupado tratando de recordar si vas no sentido correcto. Ata aquí estou bastante seguro. O volantazo das partículas superficiais xenera unha microvibración, e o monstruo empézase a desperezar.
 "Naquela mesma noite en que chegamos vieram algums índios até Castillo e lhe disseram que estabam muito doentes da cabeça, rogando que os curasse. Depois que os benzeu e encomendou-ou a Deus eles disseram que estavam completamente curados. Foram até suas casas e trouxeram muita tuna e um pedaço de veado, coisa que não sabíamos o que era. "
E estase producindo o mesmo fenómeno nas partículas inmediatamente próximas, pero cun desfase, porque o vento circulou sobre elas un diferencial de tempo despois. Igual subpresión, igual vibración, iguales amplitude e periodo e un lixeiro desfase: temos unha onda.
"Como a notícia logo se espalhou entre eles, (...) vieram outros enfermos para que nós os curássemos. Cada um trazia un pedaço de veado e eram tantos que não sabíamos onde colocar tanta carne. (...) Todos festejaram e dançaram até o raiar do so. Foram três dias consecutivos de festejos com a nossa chegada."
Ou algo así, francamente; a estas alturas xa encontro many a pigeonhole na teoría. Por exemplo, ¿móvense porque se repite o mesmo mecanismo, ou porque a auga é un medio contínuo e ó moverse unha partícula arrastra ás do lado?
O caso é que a ola avanza sin espera-las nosas explicacións, e como o vento sigue soprando propágase cada vez máis amplia, movendo grandes cantidades de auga, arrastrando profundidades con ela.
"Passado mais um dia, partimos dali, acompanhados por toda aquela gente, chegando até onde moravam outros indios. Estes nos receberam muito bem, nos dando carne de veado (...). Como aconteceu nos demais lugares, bastava nós fazermos uma oração junto a eles que já se diziam curados."
Chega á costa co ruxido dun monstruo e, cando a profundidade do leito mariño cumple a relación apropiada coa altura de ola significante, rompe sobre a area en gimnástico dibujo en el aire ou estalla sobre as rocas con autoridade, sin dar explicacións, inapelable coma unha avalancha ou unha reacción nuclear en cadea.
"(C)ontinuamos sendo bem recebidos, porém aqueles que nos acompanhavam começaram a saquear as casas dos que nos recebiam e tomar todos os seus pertences (...). Os própios indios que perdiam suas terras e casas (...), vinham nos consolar, dizendo que estavam muito felizes só por ter-nos encontrado e que mais adiante seriam recompensados por outros (...). A partir daqui houve uma mudança no hábito de receber-nos (...). Quando chegávamos nos lugares, as pessoas que vinham nos receber já nos ofereciam tudo que possuíam, inclusive suas casas (...). Aqueles que entregavam as suas coisas quase sempre nos seguiam, com o objetivo de na próxima parada receber alguma compensação."
Así se comportan os indios según Cabeza de Vaca. Unha marea que sube e entra nas casas polas ventanas ou estalla violenta contra as paredes. Difíciles de entender ou de explicar pero inevitables, coma un fenómeno físico ante o cal solo se pode encolle-los hombros e deixalo pasar.



REFERENCIAS:
"Naufragios y comentarios", de Álvar Núñez Cabeza de Vaca 

luns, 20 de xaneiro de 2014

Fragmento de "Viajes", de Marco Polo: Die Bremer Stadtmusikanten (?)

" [El Gran Khan] va a verlos una vez por semana, y va galopando por esta pradera, que corre a lo largo del muro, y muy a menudo trae consigo un leopardo en la grupa de su caballo.
Así se divierte en ver cómo los ciervos son devorados por sus halcones."

venres, 17 de xaneiro de 2014

Fragmento de "Viajes", de Marco Polo: you utter Vogon!

"En esta región se produce el almizcle mejor y más fino. Sabed que el almizcle se recoge así: hay un animalito del tamaño de una gacela que tiene el pelo muy áspero, las patas de gacela, sin cuernos, con cola de gacela, cuatro dientes, dos abajo y otros dos en la mandíbula superior, de tres dedos de largo y muy puntiagudos. Van siempre en parejas. Es un hermoso animal.
Cuando se le apresa, el animal tiene escondido en el medio del vientre, en una bolsita entre el cuero y la carne, el líquido; se corta el pellejo y se aparta, y este líquido es el almizcle"

martes, 7 de xaneiro de 2014

Fragmento de "The Speckled Band", de Arthur C. Doyle

"So he sat as I dropped off to sleep, and so he sat when a sudden ejaculation caused me to wake up"

Existen moitos exemplos de ejaculations no canon holmesiano. Recoméndase a posibles interesados na materia que vexan o primeiro episodio da temporada J de QI. (NdE)


venres, 27 de decembro de 2013

Cabeza de Vaca nas Cotovías

Estou en Lugo, así que hoxe póidovos copiar directamente de Naufragios en lugar de oir campanas ao lonxe e contarvos mentiras piadosas coma antes. Ocorre que por estes azares da vida a miña copia do libro é unha edición brasileira, así que tódalas citas van estar en portugués, xa me perdonaredes; podedes imaxinar que as pronuncia un Cabeza de Vaca confuso, que viaxou demasiado no tempo e tén problemas de time lag:
"Naquela ilha costumam curar as enfermidades soprando o doente e passando a mão sobre ele. Tentaram fazer isso conosco e nós nos ríamos muito, o que os deixou zangados."
Si lle preguntades ó Cabeza lusista, diravos que a ilha en cuestión era a de Mal-fado, á cal fóra do meu libro os españois chamaron del Malhado, e en xeral coñecemos como Galveston, TX; por Gálvez Town, por outra parte, así que a ver quén convence a Cabeça de Vaca de que fai mal en chamarlle do Mal-fado.
Galveston, por certo, é a cidade natal de Barry White, quen en realidade se chamaba Barry Carter, porque se ve que nesta illa do infortunio os nomes non valen ren. É un laberinto de espellos no que nada é o que parece, e os nativos despertan a cada día falando cun acento distinto, vacíos de significados, e inventan un novo nome para o sol, o mar e a illa, nas súas voces graves e sensuais.
En todo caso, como vedes cando os nativos lles ofreceron axuda ós españois, estes despreciárona e ríronse deles. Non foi moi educado pola súa parte, pero o de soprar nas feridas e impoñer  mans tampouco tiña moito sentido.
Pero qué ten sentido en Galveston, onde os nomes non significan nada e todos retozan e disfrutan coma se ó día seguinte cada persona se despertase sendo completamente distinta e non houbese consecuencias; onde son incapaces de acumular sabiduría dunha xeración a outra porque ó durmir olvidan o nome de tódalas enfermidades, coma unhos peixes de cores, coma unhas cotovías, e solo poden soprar e xunta-las mans e esperar un milagre.
Os soldados españois, donos do mundo, futuros Conquistadores, ríanse con superioridade dos indios de Galveston porque eles contaban co máis avanzado coñecemento médico europeo. Incluso Cabeza de Vaca, co time lag que sufre, non pode evitar sorrir mentras recorda as supersticións dos indios e escribe as seguintes liñas:
"O que o médico costuma fazer é uma incisão no lugar dolorido, chupando ao redor dela. Costumam também fazer cauterização com fogo (...). Depois disso, sopram no lugar que dói e acreditam que com isso afastam o mal. Nós os curavamos benzendo-os, rezando un Pater Noster e uma Ave Maria, e rogando a Deus Nosso Senhor que lhes desse saúde."



REFERENCIAS:
"Naufragios y comentarios", de Álvar Núñez Cabeza de Vaca

Fragmento de "Moby Dick", de Herman Melville

"Así estuve, ¡estruja!, ¡estruja!, ¡estruja!, durante toda la mañana, hasta que tuve la impresión de que me fundía en la esperma. Seguí estrujando aquella esperma hasta que una especie de locura me sobrevino y me hallé estrujando las manos de uno de mis compañeros de trabajo, tomándolas por los suaves globos. Tal fecundo, afectuoso, amistoso sentimiento que engendra esta práctica, que finalmente me hallé estrechando las manos de mis compañeros de modo continuo, y mirándoles amablemente a los ojos como diciendo: «¡Oh, mis queridos prójimos!, ¿por qué esforzarnos en continuar manteniendo acerbas dificultades sociales, o la más leve ira o envidia? Vamos, estrechémonos en círculos las manos; es más: estrechémonos mutuamente y de manera universal hasta convertirnos en la leche y en la esperma de la amabilidad»."

xoves, 12 de decembro de 2013

A bicicleta baleira de Bartali

Gino Bartali era o mellor ciclista italiano a finais da década dos 30; gañou o Giro en dúas edicións consecutivas, a Milán-San Remo e o campionato de Italia tres veces antes de 1940, e en 1938 liderou á selección italiana que participaba no Tour de Francia, vencendo cunha diferencia de 20 minutos sobre o segundo clasificado. Pero estes triunfos deportivos viñeron acompañados dunha resaca política: Bartali, o ídolo nacional, era un home católico e sinxelo, que non se metía en polémicas e ademáis conseguira derrotar ó enemigo francés no seu propio territorio, así que Mussolini adoptouno coma o seu gran icono deportivo. "Gino Bartali", decía un titular, "alfiere del ciclismo fascista".
Durante os cuarenta non o movilizaron para a Segunda Guerra Mundial, senón que lle permitiron seguir entrenándose polas carreteras de montaña de Italia en pleno conflicto, coa esperanza de que, ó acaba-la guerra, volvese gañar no Tour, si ós franceses lles quedaban ganas de seguir organizándoo. Así que Bartali pasaba os días pedaleando apaciblemente pola Toscana, comía en conventos cos monxes e si se encontraba con patrullas de gardas ou militares, estes sacábanse a pucha ante o Campeonissimo e facíanse a un lado.
Despois da guerra, que evidentemente non lles deparara a derrota que esperaba Mussolini, os franceses volveron organiza-lo Tour. Bartali para entonces xa tiña máis de trinta anos, pero foi capaz de ganalo de novo, no 1948, e tamén o Giro. Foi nesa etapa cando se forxou a lenda da súa rivalidade con Coppi.
Xa sabemos cómo funcionan eses grandes enfrontamentos deportivos, acabamos de ver un. Empézase con Guardiola de entrenador e un bon grupo de canteiranos no Barcelona, e o Madrid tén que reaccionar xuntando ó xogador máis caro do mundo e ó entrenador máis polémico.
E ó redor desa imaxe inicial vaise creando un clima, un orballo de elementos externos que son pouco importantes por separado pero que se van ensamblando e completan a mitoloxía: o xogo colectivo do Barça e as individualidades do Madrid; os valors, en catalán; o liberalismo da puta banda de twitter; Jabois e Gistau facendo literatura de corsarios feroces no Mundo mentras Diego Torres asedia o Bernabeu desde as páxinas do País, bombas caendo sobre un búnker no que se refuxian 23 xogadores e un axente doble traballando entre eles. 
Recordo xente fora das súas casillas porque o Barcelona gastase diñeiro nun xogador non catalán, como si acabasen de descubrir ó presidente da UGT de mariscada. Por outra parte, hasta o arzobispo de Barcelona criticaba as fichaxes do Madrid con la que estaba cayendo. Ó final todo acaba por enlazarse e ter sentido, seguindo un guión que escribimos entre todos.
E no guión do enfrontamento entre Coppi e Bartali ensamblábanse un montón de pezas: Bartali era forte, bruto, con rasgos de labrador; Coppi era un dandi. Un era sinxelo e familiar, o outro protagonizaba a crónica rosa da época. Un extremadamente relixioso, o outro agnóstico declarado e enfrentado á Iglesia. Coppi era cinco anos menor ca Bartali e a súa imaxe non fora tan utilizada polo fascismo; a el chamárano a filas, coma a gran parte do país, e agora estáballe dándolle victorias deportivas unha Italia moderna montada en Vespa ou nun Alfa Romeo Giulietta, mentras Bartali era un vestixio de tempos pasados que se negaba a desaparecer.
Ademáis Fausto Coppi morreu, con melancólica elegancia, ós 40 anos, deixando a Bartali definitivamente descolgado no lado malo da historia. Despois de retirarse dirixiu un equipo ciclista durante un tempo, e comentou algún Giro; foi facendo a súa vida, sobrevivindo a Coppi, que o miraba eternamente novo desde fotos doutra Italia e outro ciclismo; sobrevivindo a Mussolini, ás súas propias imaxes de gloria xuvenil.
Dice o amigo Izagirre en "Plomo en los bolsillos" que o enterro de Bartali, no ano 2000, foi multitudinario; nunca fora olvidado nin xulgado moi severamente polos italianos, supoño que igual que nosoutros non somos duros con Gento ou Bahamontes por aparecer no NO-DO.
Son solo deportistas, non saben si está ben ou non xogar en Guinea Ecuatorial; Iniesta é tan simple e inocente que nos costa entender cómo é posible que teña unha filla, semellante incoherencia da personaxe. As historias fabricámolas nosoutros, eles meten ou fallan penalties pero nós somos os que ensamblamos a mitoloxía, eles son estatuas baleiras de xeso eternamente novas e nosoutros enchémolas como queremos.
E Bartali fora un gran deportista, pero era solo outra estatua máis na que Italia vertera ilusións e polémicas cincuenta anos antes, igual que naquel momento o facían con Pantani.
En 2003, os fillos dun contable chamado Giorgio Nissim descubriron nun caixón unhos diarios vellos de seu pai nos que explicaba o funcionamento dunha rede clandestina para axudar ós xudíos a escapar do país, nos anos 30 e 40.
Durante moito tempo foran os propios xudíos os que se ocupaban dela, fabricando pasaportes falsos, ocultando ós exiliados e axudándolles a pasar a Suiza. Esa rede caeu no ano 42, pero Nissim recibiu o inesperado apoio do obispo de Xénova, que puxo a traballar para el a tódolos mosteiros da rexión como imprentas e refuxios. A partir de entón, si me disculpades a frivolidade, volveu haber aplicados monxes amanuenses copiando documentos.
Cando a historia se fixo pública, a maior sorpresa para os italianos foi descubrir que unha daquelas estatuas eternamente novas, Gino Bartali, "alfiere del ciclismo fascista", era o correo entre os distintos puntos da rede. Transportaba pasaportes e visados falsos durante os seus entrenamentos, de mosteiro en mosteiro, escondéndoos no cadro baleiro da súa bicicleta.


REFERENCIAS:
"Plomo en los bolsillos", de Ander Izagirre
"El secreto de Bartali", Informe Robinson